HAKI MILIKI NGUZO YA MSINGI KATIKA KUKUZA UCHUMI MAENDELEO YA TEKNOLOJIA, UVUMBUZI...; JAJI MKEHA

Na EUNICE LUGIANA, Mahakama-Dar es Salaam

Haki miliki imekuwa nguzo ya msingi katika kukuza uchumi, maendeleo ya teknolojia, uvumbuzi, biashara na msingi wa maendeleo ya viwanda  katika nchi.

Hayo yamebainishwa na Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Divisheni ya Biashara, Mhe. Cyprian Mkeha tarehe 12 Mei, 2026 kwenye ukumbi wa Hoteli ya Crowne Plaza jijini Dar es Salaam alipokuwa akifunga mafunzo ya siku mbili yaliyotolewa kwa Majaji na Naibu wasajili wa Mahakama Kuu Kanda ya Dar es salaam na Mahakama Kuu Divisheni ya Biashara.

Mhe. Mkeha amesema mafunzo hayo, yamekuwa na umuhimu mkubwa si tu kwa Mahakama ya Tanzania bali hata kwa Taifa kwa ujumla huku Tanzania ikiendelea kukumbatia  uchumi unaotokana na maarifa na uvumbuzi, hivyo ni jukumu la Mahakama kuhakikisha utekelezaji na ulinzi wa haki miliki unazidi kuwa muhimu.

Ameongeza kuwa, Dunia inazunguka kwa kasi kupitia teknolojia ya kidijitali, akili unde, biashara ya mtandaoni na muunganisho wa kimataifa. “Maendeleo haya yanapoendelea kupanuka, mizozo inayohusiana na alama za biashara, hataza, haki miliki, miundombinu ya viwanda, siri za biashara na haki zingine za uvumbuzi inazidi kuwa ngumu,” ameeleza.

Jaji Mfawidhi huyo amesema kuwa, katika kipindi chote cha mafunzo hayo washiriki wamepata fursa ya kuongeza ufahami katika sintofahamu zao katika maeneo muhimu ikiwa ni pamoja na misingi ya sheria ya haki miliki, mifumo ya usajili, uchambuzi wa ukiukaji, tathmini ya ushahidi wa kiufundi, masuluhisho ya mwingiliano wa habari, uharibifu na changamoto za kisiasa kama vile uharamia wa kidijitali.

Pia amesema Kikao cha Amri za Muda (Temporary injuction) maagizo ya Mareva (Mareva Injuction), uhifadhi wa ushahidi na hatua za utekelezaji wa mipaka zimekuwa muhimu sana katika kuimarisha mbinu za kimahakama za migogoro ya dharura na ngumu ya haki miliki.

Vivyo hivyo, Mhe. Mkeha amesema majadiliano juu ya tathmini ya ushahidi wa kitaalamu na ushahidi wa kiufundi yamesisitiza hitaji linaloongezeka la Maofisa wa Mahakama kuendelea kuonesha hali halisi ya kisheria na kiteknolojia inayoendelea.

Jaji Mkeha amesisitiza kuwa, mpango huo wa mafunzo haujazingatia tu nadharia za kisheria lakini masomo na mijadala ya vitendo, ushirikishwaji wa vitendo kama huo ni muhimu katika kukuza uthabiti, uwiano na kutabirika katika sheria ya haki miliki nchini Tanzania.

Aidha, amewaomba washiriki wa mafunzo hayo kuendelea kujihusisha na maendeleo yanayojitokeza katika Sheria ya Haki Miliki, kubadilishana uzoefu na Maofisa wenzao wa Mahakama katika mamlaka nyingine na kutumia ujuzi uliopatikana katika utoaji haki unaofaa na thabiti wa mashauri yaliyopo katika  Mahakama zao. 

Amewashukuru Waandaaji, Wawezeshaji, Taasisi zilizosaidia pamoja na Washiriki wote kwa ushirikiano na kujitolea kwa muda wote wa mafunzo hayo.

“Ninaamini kwamba ujuzi na uzoefu uliopatikana hapa utachangia kwa kiasi kikubwa kuboresha maamuzi ya Mahakama na kuimarisha utekelezaji wa Haki Miliki nchini Tanzania,” alisema Mhe. Mkeha. 

Naye, Naibu Msajili wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Dar es Salaam, Mhe. Lumuli Mbuya akizungumza wakati akitoa neno la shukrani amemshukuru Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Kanda ya Dar es Salaam, Mhe. Salma Maghimbi kwa kuwezesha kufanikisha kufanyika kwa mafunzo hayo kwakuWa anapenda kuhakikisha kwamba wanasoma na kupata kupata mafunzo mbalimbali kwa ajili ya kuwajengea uwezo.

Mhe. Mbuya amewashukuru pia Sekretarieti kwa kuandaa mada nzuri na kuwachagua Wawezeshaji mahiri kwa kutoa mafunzo hayo.

Mafunzo hayo ya siku mbili yaliandaliwa na Mahakama ya Tanzania Kanda ya Dar es Salaam. Katika siku ya pili ya mafunzo hayo, mada zilizofundishwa ni pamoja na uthibitishaji wa ukiukwaji wa Haki Miliki (Element of Proving IP Infringement) na masuala yanayoibuka katika utekelezaji wa Haki Miliki (Emerging Issues in IP Enforcement) ambapo Profesa Saudin Mwakaje alifundisha na mada nyingine.

Mwisho wa mafunzo hayo Washiriki na Wakufunzi wa mafunzo hayo walipokea vyeti vya ushiriki.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Divisheni ya Biashara, Mhe. Cyprian Mkeha akitoa hotuba ya kufunga Mafunzo ya Miliki Bunifu tarehe 12 Mei, 2026 kwenye ukumbi wa Hoteli ya Crowne Plaza jijini Dar es Salaam.

Washiriki wa mafunzo ya Miliki Bunifu wakimsikiliza Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Divisheni ya Biashara, Mhe. Cyprian Mkeha.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu Kanda ya Dar es Salaam, Mhe. Salma Mussa Maghimbi (kushoto) akipokea cheti cha ushiriki wa mafunzo ya Miliki Bunifu kutoka kwa Mhe. Cyprian Mkeha.

wakili Shehzada Walli akipokea cheti cha uwezeshaji wa mafunzo.

 Profesa Saudin Mwakaje akipokea cheti cha uwezeshaji wa mafunzo ya Haki Miliki.

Jaji wa Mahakama Kuu, Mhe. Cleophace Morris Mwezeshaji wa Mafunzo ya Miliki Bunifu akifundisha wakati wa mafunzo hayo.

(Habari hii imehaririwa na MARY GWERA, Mahakama-Dodoma)