MSAJILI MKUU MAHAKAMA AFANYA ZIARA MAHAKAMA YA MWANZO LUGOBA, MSATA

 Msajili Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Kiaki Nkya amefanya ziara ya kikazi katika Mahakama ya Mwanzo Lugoba/Msoga na Mahakama ya Mwanzo Msata zilizopo wilayani Bagamoyo Mkoa wa Pwani.

Katika ziara hiyo ya kikazi aliyofanya tarehe 02 Novemba, 2026, Mhe. Nkya ameweza kujionea namna Mahakama ya Mwanzo Lugoba/Msoga ilivyotetekea kwa moto usiku wa tarehe 06 Aprili, 2026 na kujionea uharibifu uliotokea.

Baada ya kuona uharibifu huo alipata wasaa wa kuzungumza na Watumishi wa Mahakama hiyo na pia kuelekea katika Mahakama ya Mwanzo Msata amabapo shughuli za Mahakama ya Wilaya Bagamoyo iliyokuwa ikikaa katika Mahakama hiyo kuhamishiwa Mahakama ya Mwanzo Msata.

Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Kiaki Nkya (wa kwanza kushoto) akikagua jengo la Mahakama ya Mwanzo Lugoba/Msoga iliyoteketea kwa moto  mnamo mwezi Aprili, 2026 (anayefuata) Naibu Msajili Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Kanda ya Dar es Salaam, Mhe. Livin Lyakinana na Kaimu Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Pwani Mhe. Emmael Lukumai.

Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Kiaki Nkya (katikati) baada ya kutembelea jengo la Mahakama ya Mwanzo Msata ambapo Huduma za Mahakama ya Wilaya Bagamoyo zilizokuwa zinapatika katika jengo la Mahakama ya Mwanzo Lugoba/ Msoga baada ya kuteketea kwa moto. Wa pili kushoto ni Naibu Msajili Mfawidhi wa Mahakama Kuu Kanda ya Dar es Salaam, Mhe. Livin Lyakinana na Kaimu Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Pwani, Mhe. Emmael Lukumai (wa kwanza kushoto), Kaimu Mtendaji wa Mahakama Kuu Masjala ndogo ya Dar es salaam Bi. Neema Mwasyoge na Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Wilaya Bagamoyo na watumishi wa Mahakama ya Msata, Wilaya na Mkoa wa Pwani.

Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Kiaki Nkya (wa kwanza kushoto) akiangalia ukumbi wa Mahakama ya wazi ya Mahakama ya Mwanzo Msata, wa pili kulia ni Naibu Msajili Mfawidhi Mhe. Livini Lyakinana, wa pili kushoto ni Naibu Msajili na Katibu wa Msajili Mkuu, Mhe. Dkt. Jovin Bishanga (anayefuata) Mhe. Jovin na wa kwanza kulia ni Kaimu Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Pwani, Mhe. Emmael Lukumai. 

Watumishi wa Mahakama ya Mwanzo Lugoba/Msoga wakimsikiliza Msajili Mkuu (hayupo katika picha).

Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Nkya (Kushoto) akiendelea kufanya ukaguzi katika eneo la Mahakama iliyoteketea kwa moto. Katikati ni Naibu Msajili Mfawidhi wa Mahakama Kuu Kanda ya Dar es Salaam, Mhe. Livin Lyakinana na kulia ni Kaimu Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Pwani, Mhe. Emmael Lukumai.

 Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Nkya akisaini kitabu cha wageni  katika Mahakama ya Mwanzo Lugoba/ Msoga alipowasili kwa ziara ya kikazi.

Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Kiaki Nkya akisaini kitabu cha wageni alipowasili katika Mahakama ya Mwanzo Msata kwa ziara ya kikazi. 

Msajili  Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Mhe. Eva Kiaki Nkya na wajumbe alioambatana nao walipowasili Mahakama ya Mwanzo Lugoba/ Msoga tarehe 02 Novemba, 2026.

(Picha na EUNICE LUGIANA, Mahakama-Kibaha)

MAHAKAMA, TMJA NJOMBE WATOA MAFUNZO YA MATUMIZI YA MFUMO WA USIKILIZAJI WA MASHAURI

·       TEHAMA yatajwa kuwa nyenzo muhimu katika kuharakisha utoaji wa haki na kuboresha huduma kwa wananchi

Na ABDALLAH SALUM, Mahakama-Njombe

Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Njombe kwa kushirikiana na Chama cha Majaji na Mahakimu Tanzania (TMJA) Tawi la Njombe, imeendesha mafunzo kwa watumishi wa Mahakama kuhusu matumizi ya mfumo mpya wa kidijitali unaowezesha usikilizaji wa mashauri na uendeshaji wa vikao mbalimbali vya Mahakama kwa njia ya mtandao.

Mafunzo hayo yaliyofanyika tarehe 29 Oktoba, 2026 yakishirikisha watumishi wote wa Mahakama (Judicial and Non-Judicial Officers) kwa lengo la kuwajengea uwezo wa kutumia teknolojia katika kurahisisha shughuli za kila siku za Mahakama na kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi.

Mafunzo hayo yaliratibiwa na Hakimu Mkazi na Msaidizi wa Sheria wa Jaji, Mhe. Elisha Mwasomola huku mada zikiwasilishwa na Ofisa TEHAMA wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Njombe, Bw. Fadhili Lwena huku yakifunguliwa na Jaji wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Obadia Bwegoge.

Akifungua mafunzo hayo, Mhe. Bwegoge aliwashukuru Watumishi waliojitokeza kushiriki na kusisitiza kuwa, matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA) yamekuwa sehemu muhimu na isiyoepukika katika mchakato wa utoaji haki na huduma za Mahakama kwa ujumla.

Alieleza kuwa, mabadiliko ya teknolojia yameifanya Mahakama kuwa na wajibu wa kuendana na mifumo ya kisasa ya kidijitali ili kuhakikisha huduma zinatolewa kwa wakati, kwa uwazi na kwa ufanisi zaidi.

Alibainisha pia Kwamba, elimu ya TEHAMA haiishii katika uwezo wa kutumia kompyuta pekee, bali inahusisha pia uelewa na ujuzi wa kutumia mifumo mbalimbali ya kielektroniki inayosaidia utekelezaji wa majukumu ya kila siku ya Mahakama.

Aliitaja mifumo hiyo kuwa ni pamoja na e-Office, e-CMS, Virtual Court, e-Wakili, e-Library na TanzLII ambayo kwa pamoja inalenga kurahisisha upatikanaji wa taarifa, kuboresha mawasiliano ya kikazi na kuongeza ufanisi katika utoaji wa huduma za kimahakama.

Akifafanua zaidi kuhusu umuhimu wa mifumo hiyo, Jaji Bwegoge alisema kuwa, matumizi ya TEHAMA yana faida kubwa katika kuboresha utendaji kazi wa Mahakama, hususan katika kupunguza ucheleweshaji wa huduma uliokuwa ukijitokeza kutokana na matumizi ya karatasi na majalada.

Alieleza kuwa, hapo awali shughuli nyingi za Mahakama, ikiwemo usajili wa mashauri, utunzaji wa kumbukumbu na mawasiliano ya kikazi, zilitegemea zaidi matumizi ya majalada na nyaraka za karatasi, hali iliyokuwa ikihitaji muda na juhudi zaidi katika kutafuta na kufuatilia taarifa. Aidha, alisisitiza kuwa matumizi ya mifumo ya kidijitali yamechangia kupunguza utegemezi wa nyaraka za karatasi na kurahisisha upatikanaji wa taarifa za mashauri, hatua inayosaidia kuboresha huduma kwa wananchi.

Aliongeza kuwa, TEHAMA imepanua wigo wa upatikanaji wa huduma za Mahakama, hasa kwa wananchi wanaokabiliwa na changamoto za umbali wa kijiografia, gharama za usafiri, ulemavu na vikwazo vingine vinavyoweza kuwazuia kufika mahakamani kwa urahisi.

Kwa upande wake, Bw. Lwena aliwaongoza washiriki katika kujifunza na kufanya mazoezi ya matumizi ya mfumo mpya wa usikilizaji wa mashauri na uendeshaji wa vikao kwa njia ya mtandao kiasi cha kuwasaidia washiriki kupata uelewa wa hatua mbalimbali za kutumia mfumo huo, kuanzia namna ya kujisajili, kupanga vikao kupitia mfumo hadi kutengeneza ‘token’ inayomuwezesha mtumiaji kushiriki katika kikao husika.

Bw. Lwena alifafanua kuwa, ili mtumiaji aweze kujisajili na kutumia mfumo huo, anatakiwa kuwa na anuani rasmi ya baruapepe ya Mahakama, ambayo itamuwezesha kufungua akaunti kwa ajili ya matumizi ya mfumo huo.

Akizungumza wakati wa kufunga mafunzo hayo, Kaimu Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Matilda Kayombo aliwashukuru washiriki, mratibu pamoja na Mwezeshaji kwa kufanikisha mafunzo hayo. Alisema kuwa mafunzo hayo yamewasaidia watumishi kupata uelewa mpana kuhusu matumizi ya mfumo mpya na namna unavyoweza kurahisisha utekelezaji wa majukumu yao ya kila siku.

Mhe. Kayombo alieleza pia kuwa, matumizi ya mifumo yanasaidia kupunguza muda unaotumika katika kutafuta na kufuatilia majalada ya mashauri, kwani taarifa zinazohitajika zinaweza kupatikana kwa urahisi kupitia mfumo wa kielektroniki.

Alisisitiza kwamba, mabadiliko hayo hayawanufaishi watumishi wa Mahakama pekee, bali pia wadau na wananchi wanaotumia huduma za Mahakama, kwa kuwa yanachangia kupunguza gharama, kuokoa muda na kurahisisha upatikanaji wa huduma za kimahakama.

Mafunzo hayo ni sehemu ya juhudi endelevu za Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Njombe katika kuimarisha matumizi ya TEHAMA, kuendana na mabadiliko ya teknolojia na kuboresha utoaji wa huduma za haki kwa wananchi mapema ipasavyo, uwazi na ufanisi zaidi.

Jaji wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Njombe, Mhe. Obadia Bwegoge akifungua Mafunzo kuhusu Matumizi ya Mfumo mpya wa Usikilizaji wa Mashauri kwa njia ya Mtandao.

Mratibu wa Mafunzo hayo, Hakimu Mkazi na Msaidizi wa Sheria wa Jaji, Mhe. Elisha Mwasomola akiwakaribisha Washiriki na kuwahimiza kushiriki kikamilifu katika mafunzo hayo kwa kuuliza maswali na kutoa maoni.

 Kaimu Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Njombe, Mhe. Matilda Kayombo akifunga mafunzo kuhusu matumizi ya mfumo mpya wa usikilizaji wa mashauri kwa njia ya mtandao.

Ofisa TEHAMA wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Njombe, Bw. Fadhili Lwena (aliyesimama) akiwasilisha mada kuhusu matumizi ya mfumo mpya wa usikilizaji wa mashauri kwa njia ya mtandao. Walioketi meza kuu, katikati, ni Jaji wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Njombe, Mhe. Obadia Bwegoge, kushoto ni Kaimu Naibu Msajili, Mhe. Matilda Kayombo na kulia ni Kaimu Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Wilaya Njombe, Mhe. Isack Mlowe. Wengine ni washiriki wa mafunzo hayo wakifuatilia mafunzo kwa njia ya mtandao.

  Watumishi wa Mahakama wakifuatilia mafunzo kuhusu matumizi ya mfumo mpya wa usikilizaji wa mashauri na uendeshaji wa vikao kwa njia ya mtandao.

(Habari hii imehaririwa na MARY GWERA, Mahakama-Mwanza)

 

 

TMJA TAWI LA KIGOMA YAFANYA MKUTANO MKUU NDANI YA HIFADHI YA GOMBE

• Wamchagua Mhe. Venance Mwakitalu kuwa Mwenyekiti mpya wa TMJA Tawi la Kigoma

Na AIDAN ROBERT, Mahakama - Kigoma

Chama cha Mahakimu na Majaji Tanzania (TMJA) Tawi la Kigoma, kimefanya Mkutano Mkuu wa Mwaka ulioambatana na uchaguzi wa Viongozi wapya wa Chama hicho huku wanachama wakipata fursa ya kuimarisha ushirikiano, kubadilishana uzoefu na kutembelea Hifadhi ya Taifa ya Gombe.

Mkutano huo ulioongozwa na Mwenyekiti wa TMJA Tawi la Kigoma, Mhe. Venance Mwakitalu uliofanyika kuanzia tarehe 30 Oktoba hadi 01 Novemba, 2026 ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Gombe iliyopo mkoani Kigoma.

Katika Mkutano huo, Wanachama wakiongozwa na Mwenyekiti wa Tawi hilo walijadili masuala mbalimbali yanayohusu maendeleo ya Chama, ustawi wa wanachama na namna ya kuimarisha utendaji kazi katika kutekeleza majukumu ya utoaji haki.

Miongoni mwa ajenda za mkutano huo ilikuwa ni kufanya uchaguzi wa Mwenyekiti mpya wa Tawi hilo ambapo nafasi hiyo iliwaniwa na Naibu Msajili wa Mahakama Kuu Kigoma, Mhe. Fadhili Mbelwa, Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Kigoma, Mhe. Aristida Tarimo pamoja na Mhe. Venance Mwakitalu Hakimu Mkazi Mfawidhi wa Mahakama ya Wilaya Buhigwe.

Baada ya Wajumbe 28 kupiga kura, Msimamizi wa uchaguzi huo ambaye alikuwa Mtendaji wa Mahakama Masjala Ndogo Kigoma, Bw. Yusufu Kasuka alimtangaza Mhe. Venance Mwakitalu kuwa Mwenyekiti wa TMJA Tawi la Kigoma kwa awamu nyingine baada ya kupata ushindi katika kinyang’anyiro hicho huku Mhe. Aristida Tarimo alitangazwa kuwa Makamu Mwenyekiti.

Katika hatua nyingine, suala la Programu na Ulezi na Uelekezaji wa Kitaaluma lilijadiliwa ambapo, Wanachama kwa ujumla walisisitiza umuhimu wa kuanzisha na kuimarisha mfumo wa kuwalea, kuwaelekeza na kuwajengea uwezo Mahakimu wapya na vijana wanaoingia katika kada ya Uhakimu.

Ilielezwa kuwa, programu hiyo ni muhimu katika kuhakikisha kuwa mahakimu wenye uzoefu wanashirikisha maarifa na uzoefu wao kwa wenzao wapya, hususan katika masuala ya weledi, maadili, uadilifu, uongozi na utendaji wa majukumu ya kimahakama.

Kadhalika, kupitia mfumo huo, Mahakimu vijana wataweza kujifunza kutokana na uzoefu wa watumishi wakongwe, jambo litakalosaidia kuimarisha ubora wa huduma za Mahakama na kuongeza ufanisi katika utoaji haki.

Vilevile, mkutano huo ulitoa nafasi ya kutathmini mafanikio na changamoto zinazoikabili TMJA Tawi la Kigoma, huku wanachama wakisisitiza umuhimu wa uwajibikaji, ushirikiano na kutimiza wajibu wa kuchangia michango ya chama ili kuwezesha utekelezaji wa shughuli zake.

Akizungumza katika mkutano huo, Mwenyekiti huyo, Mhe. Venance Mwakitalu aliwapongeza Wanachama kwa kujituma katika kutekeleza majukumu yao ya utoaji haki na kusisitiza umuhimu wa kuendelea kudumisha mshikamano na ushirikiano.

Alibainisha kuwa, mikutano ya aina hiyo ni muhimu katika kujadili changamoto za kiutendaji na kuweka mikakati ya pamoja ya kuboresha huduma za Mahakama, ikiwemo kuongeza kasi ya usikilizwa na utatuzi wa mashauri.

Mbali na mijadala ya kitaaluma na shughuli za chama, washiriki walipata fursa ya kutembelea Hifadhi ya Taifa ya Gombe ambapo katika ziara hiyo, Mahakimu walifanikiwa kuwaona sokwe-mtu katika makazi yao ya asili, walijifunza kuhusu tabia za wanyama na mazingira wanayoishi.

Mkutano huo uliohudhuriwa na jumla ya wajumbe 28, umekuwa fursa muhimu katika kuimarisha afya ya akili, kutambua umuhimu wa utunzaji wa mazingira, kuongeza ari ya utendaji na hamasa ya kuhimiza utalii wa ndani.

 

Sehemu ya Mahakimu waliowasili katika Hifadhi ya Taifa Gombe kwa ajili kufanya utalii na Mkutano Mkuu wa Chama cha Mahakimu na Majaji (TMJA) Tawi la Kigoma.

Moja ya Sokwe-Mtu anayetoka katika familia ya kifalme inayoongoza Sokwe katika Hifadhi ya Taifa Gombe.

Askari wa Hifadhi ya Taifa Gombe, CRII. Isaya Mkude akitoa elimu kwa Wanachama wa TMJA Tawi la Kigoma kuhusu maisha ya Sokwe-Mtu wanaoishi katika Hifadhi hiyo ya Taifa Gombe.

Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Kigoma, Mhe. Japhet Bwire (kushoto) akiwa  na Mahakimu wengine wakitazama uoto wa asili uliopo katika Hifadhi ya Taifa Gombe Mkoani Kigoma walipotembelea hifadhi hiyo hivi karibuni.

Askari wa Hifadhi ya Taifa Gombe, CRII. Isaya Mkude akiongoza msafara wa Mahakimu 32 kupanda milima na mabonde kuwaona Sokwe-Mtu waliopo katika Hifadhi ya Taifa Gombe.

Msafara wa Boti mbili walizopanda Mahakimu 32 na Watumishi wengine kuelekea Hifadhi ya Taifa Gombe kufanya utalii wa ndani, safari ilianzia katika Forodha ya Aqual Beach.

Sehemu ya Mahakimu waliowasili katika Hifadhi ya Taifa Gombe kwa ajili kufanya utalii na Mkutano Mkuu wa TMJA.

Askari wa Hifadhi ya Taifa Gombe, CRII. Isaya Mkude akitoa maelezo juu ya historia Sokwe-Mtu waliopo katika Hifadhi ya Taifa Gombe kwa Mahakimu.

Askari wa Hifadhi ya Taifa Gombe, CRII. Isaya Mkude akitoa elimu juu ya mimea mbalimbali inayotumika kama chakula cha maisha ya Sokwe-Mtu wanaoishi katika Hifadhi ya Taifa Gombe.

Wanachama wa Chama cha Mahakimu na Majaji Tanzania (TMJA) Tawi la Kigoma wakifanya kikao na kujadili masuala mbalimbali ikiwa ni pamoja na kufanya uchaguzi wa Viongozi wa chama hicho.

Askari wa Hifadhi ya Taifa Gombe, CRII. Isaya Mkude, akitoa maelekezo na utaratibu wa namna ya kufanya utalii katika hifadhi hiyo.

(Habari hii imehaririwa na HABIBA MBARUKU, Mahakama-Dodoma)

JAJI MKUU MASAJU AWAPA UJUMBE MZITO WAHITIMU WA KIDATO CHA NNE LAKE SEKONDARI

•    Awaasa kuwa Waadilifu, kuheshimu watu, kutumia teknolojia kwa busara...
•    Awashauri kutokimbilia mafanikio ya haraka
•  Afurahishwa na kupongeza maboresho ya miundombinu ya Shule hiyo kama mmoja wa Wanafunzi waliosoma hapo

Na MARY GWERA, Mahakama-Mwanza

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju amewataka Wahitimu wa Kidato cha Nne wa Shule ya Sekondari Lake kutumia vema maarifa waliyopata kutoka katika shule hiyo kama mwanzo wa safari na si kikomo cha ndoto.

Mhe. Masaju ameeleza hayo leo tarehe 02 Novemba, 2026 jijini Mwanza alipokuwa akitoa hotuba yake akiwa Mgeni Rasmi katika Mahafali ya Kidato cha Nne ya Shule ya Sekondari Lake iliyopo jijini Mwanza shule ambayo naye alisoma katika safari yake ya kitaaluma.

“Leo nimesimama kama mmoja wa watu ambao safari yao ilipita katika shule hii. Sitaki mnaponisikia mseme tu kwamba mwanafunzi wa zamani wa Lake amefika katika nafasi hii. Nataka mjifunze jambo pana zaidi: safari ya maisha hujengwa kwa hatua, kwa watu wanaotusaidia, kwa maamuzi tunayofanya na kwa juhudi tunazoweka kila siku. Msifikiri kwamba lazima muanze mkiwa na kila kitu. Anzeni kwa kutumia vizuri kile mlicho nacho, muda wenu, nafasi ya kujifunza, ushauri mnaopewa na vipaji mlivyonavyo,” amesema Jaji Mkuu.

Mhe. Masaju amewataka Wahitimu hao kuendelea kujifunza, kuwa waadilifu, kutobadili misingi yao kwa faida ya muda mfupi, kuheshimu watu, kutumia teknolojia kwa busara, kuipenda Tanzania kwa vitendo kwa kufanya kazi kwa bidii, kuheshimu sheria, kulinda mali za umma na kutatua matatizo ya jamii.

“Msisubiri mazingira yawe kamili ndipo mfanye bidii. Jengeni uwezo wenu katika mazingira mliyopo, huku mkiboresha mazingira hayo kwa manufaa ya wengine,” amesisitiza Jaji Mkuu na kusema kwamba, angependa siku zijazo, asikie simulizi za wahitimu wa leo: walioboresha huduma za afya, waliobuni teknolojia, walioanzisha biashara na ajira, waliotetea haki, waliofundisha vizazi vipya na walioleta mabadiliko chanya katika jamii zao. Hizo ndizo simulizi zinazojenga heshima ya taasisi.

Ameongeza kuwa, Kidato cha Nne ni hatua muhimu, lakini si mwisho wa elimu wala mwisho wa kujijenga. Ni mlango unaofunguka kuelekea hatua nyingine. Amesema, “baadhi yenu mtaendelea na Kidato cha Tano na Sita; wengine mtachagua mafunzo ya ufundi na stadi; wengine mtajiandaa kwa njia nyingine za kujifunza na kujenga taaluma. Njia zinaweza kutofautiana, lakini wajibu ni mmoja: kuendelea kujifunza na kujitengeneza.”

Aidha, amewakumbusha wahitimu hao kutokimbilia kutafuta mafanikio yanayoonekana kabla hawajajenga msingi wa mafanikio ya kweli kwakuwa Dunia ya sasa inaweza kumfanya kijana aamini kwamba mafanikio ni kuonekana, kuwa maarufu au kupata fedha haraka. Amesema, huo si msingi salama wa maisha kwani mafanikio ya kudumu yanahitaji maarifa, ujuzi, nidhamu, uvumilivu, uaminifu na uwezo wa kufanya maamuzi sahihi hata pale ambapo hakuna mtu anayewaangalia.

Kadhalika, Jaji Mkuu amewaasa Wahitimu hao wa Kidato cha Nne kumcha Mungu na wawe na dhamira inayowaongoza kutenda yaliyo mema huku akinukuu Biblia Takatifu, katika Mithali 4:13, inayohimiza kuishika elimu na Qur’ani Tukufu, katika Suratul Al-Alaq (96:1–5), inatukumbusha umuhimu wa kusoma na kujifunza ambapo mafundisho hayo yanatuelekeza kuona elimu kama wajibu na neema inayopaswa kutumiwa kwa busara. Vilevile, amewataka kuwaheshimu wazazi, walezi na walimu wao na kusisitiza kuwa heshima si udhaifu; ni alama ya ukomavu.

Katika hatua nyingine, Mhe. Masaju amewataka Wahitimu hao kutosubiri Taifa liwaite viongozi ndipo waanze kuonesha uongozi hivyo, amewasisitiza kuanza kuongoza maisha yao kwa nidhamu, kwa kuwa waaminifu, kwa kuwaheshimu wengine na kwa kutimiza wajibu wao kwakuwa Uongozi huanza kabla ya cheo.

Akiizungumzia Shule ya Sekondari Lake, Jaji Mkuu amesema anaiheshimu na kusisitiza Lake isiwe shule inayojivunia tu watu waliopita hapo bale iwe shule inayowaandaa watu ambao Taifa litajivunia kesho. “Kila mhitimu anayekuwa muadilifu, kila mtaalamu anayefanya kazi kwa ubora, kila kiongozi anayewajibika na kila kijana anayebuni suluhisho jipya, anaongeza ukurasa katika historia ya Lake,” amesisitiza.

Kadhalika, Mhe. Masaju amewakumbusha watu mbalimbali waliomaliza katika shule hiyo na katika shule nyingine nchini kuwa na utaratibu wa kuzitembelea shule walizosoma. Amesisitiza kwa kusema, “Tunaporejea mashuleni tulikosoma, tunapata fursa ya kutoa shukrani na kukutana na wale waliochangia kutujenga.”

Jaji Mkuu amesema, amerudi shuleni hapo akiwa na dhamira ya kutoa shukrani, kutambua mchango wa shule hiyo na, muhimu zaidi, kuwaambia wanafunzi wa leo kwamba ndoto zao zinaweza kuwapeleka mbali zaidi ya mipaka wanayoiona sasa.

Katika hatua nyingine, Jaji Mkuu ameushukuru Uongozi wa Shule hiyo kwa kumualika na kumpa nafasi ya kurejea katika Shule ya Sekondari Lake mahali pa kumbukumbu, malezi na sehemu ya safari ya maisha yake na wengine wengi waliopita katika shule hiyo. Ameomba shule hiyo iendelee kung’aa, si kwa historia yake tu, bali kwa ubora wa watu inaowaandaa kwa ajili ya Tanzania.

“Nimepokea mwaliko huu kwa heshima kubwa. Lakini niseme wazi: kwangu mimi, leo si siku ya kutembelea shule nyingine tu; ni siku ya kurejea mahali ambapo sehemu ya safari yangu ya maisha ilianzia. Kabla ya vyeo vyetu, kabla ya ofisi zetu, kabla ya majukumu yetu kitaifa na kabla ya heshima tuliyokuwa nayo, tulikuwa wanafunzi. Nasi pamoja na Madaraka yetu tulikuwa vijana wenye safari mbele yetu, wenye mambo ya kujifunza, wenye ndoto na wenye wajibu wa kufanya bidii,” amesema Mhe. Masaju.

“Ningependa niwaambie jambo moja mapema: msinitazame leo kwa kuona tu cheo nilichonacho. Nitajeni pia kama mmoja wa wanafunzi waliowahi kukaa madarasani hapa, kusoma, kufundishwa na kuandaliwa kwa maisha. Cheo ni dhamana ya leo; lakini historia ya mtu hujengwa hatua kwa hatua, na mara nyingi hatua hizo huanzia katika madarasa kama haya,” ameeleza.

Kadhalika, Jaji Mkuu amekiri kupokea kwa furaha taarifa ya wazo la kuanzisha Chuo Kikuu cha Lake (Lake University) ambapo amewapongeza viongozi na wadau wa shule kwa kuwa na ndoto hiyo. Amesema, Taasisi inayothubutu kufikiria hatua inayofuata inaonesha kuwa haitaki kuishi kwa kutegemea historia pekee; inataka kushiriki katika kuandika historia mpya.

“Nimeelezwa pia kuhusu changamoto ya eneo lililokuwa limetengwa kwa ajili ya mradi huo. Changamoto hiyo isitumike kuzima ndoto, bali iwe nafasi ya kutathmini upya mpango. Hata hivyo, ndoto ya chuo kikuu inahitaji maandalizi ya kitaalamu na ya muda mrefu: upembuzi yakinifu, mahitaji ya jamii na soko la ajira, maeneo ya kitaaluma yatakayopewa kipaumbele, uwezo wa kifedha, miundombinu, rasilimali watu, usimamizi na utii wa taratibu za mamlaka husika,” amesisitiza.

Ameushari uongozi wa shule hiyo uandae mpango kabambe wa hatua kwa hatua, ukiangalia mahitaji ya sasa na ukuaji wa taasisi kwa miaka mingi ijayo. Eneo la chuo lisitazamwe kwa mahitaji ya leo pekee; litazamwe kwa uwezo wa kupanuka, usafiri, huduma, mazingira na mahitaji ya wanafunzi na wafanyakazi. Ndoto kubwa inahitaji maandalizi makubwa, lakini utekelezaji wake uanze kwa hatua zinazopimika.

Kadhalika, ametoa wito kwa wadau wote kuendelea kuwekeza katika walimu, maabara, maktaba, teknolojia, michezo, ushauri nasaha na mazingira salama ya kujifunzia na si kuwekeza katika majengo pekee bali wawekeze pia kwa watu, mifumo na maadili yanayofanya majengo hayo yawe na maana.

Awali akizungumza katika mahafali hayo, Mkuu wa Shule ya Sekondari Lake, Mwalimu Lucas Bunuma amesema jumla ya Wanafunzi 76 wamehitimu kidato cha nne, 30 Wanawake na 46 Wanaume.

Mwalimu Bunuma amemshukuru Jaji Mkuu, Mhe. Masaju kwa heshima na fadhila kubwa ambayo amefanya kwa uongozi wa shule hiyo kwa kukubali kuwa mgeni rasmi wa siku hiyo muhimu.

“Tunajua una majukumu mengi na katika shughuli zako ikiwa ni pamoja na familia, bado umetupa kipaumbele siku hii ya leo, na umetupa hadhi kubwa ya kitaifa, wewe ambaye ulikuwa mwanafunzi wa shule hii, ikiwa ni pamoja na wanafunzi wengine waliosoma hapa na wamehudhuria mahafali ya leo,” amesema Mkuu wa Shule huyo.

Akizungumzia kuhusu maendeleo ya Taaluma, Mwalimu Bunuma ameishukuru Bodi ya Wamiliki ya Shule hiyo kwa kuboresha mazingira mazuri yanayohamasisha wanafunzi kujifunza na kufundisha. “Tumepata ushindi wa daraja la kwanza, la pili, la tatu pekee kwa mwaka 2025. Kidato cha nne na cha sita ufaulu wetu ni asilimia 100. Kwa mfano mwaka 2025, kidato cha nne daraja la kwanza tulikuwa na wanafunzi 44, daraja la pili wanafunzi 33, daraja la tatu wanafunzi 4. Kidato cha sita daraja la kwanza walikuwa ni wanafunzi 20, daraja la pili walikuwa ni wanafunzi 36, na daraja la tatu walikuwa ni wanafunzi 10,” amesema.

Katika Mahafali hayo Kadhalika Jaji Mkuu alipata wasaa wa kutembezwa katika maeneo mbalimbali ya shule hiyo ikiwemo Maabara, Maktaba na sehemu nyingine kadhaa ambapo alijionea maboresho mbalimbali yaliyofanyika katika shule hiyo. Kadhalika, Mhe. Masaju amekutana na Mwalimu aliyemfundisha Somo la Kemia (Chemistry), Mwalimu Kiran Mody ambapo ameonesha furaha baada ya kukutana na Mwalimu huyo.

Miongoni mwa Viongozi waliosoma katika shule hiyo ni pamoja na Rais wa Awamu ya Tano wa Tanzania, Hayati Dkt. John Pombe Magufuli, Mhe. Dkt. Stegomena Tax, aliyekuwa waziri wa ulinzi na jeshi la kujenga taifa, lakini pia alikuwa katibu mtendaji wa jumuiya ya maendeleo ya nchi za kusini mwa Afrika (SADC), Dkt. Angelina Mabula na wengine kadhaa.

Mahafali hayo yalipambwa na burudani mbalimbali kutoka kwa Wahitimu, Wanafunzi na Kikundi cha Ngoma za Asili cha Bujora igizo la uendeshaji wa Mahakama ya Mazoezi (Moot Court). 

Matukio katika picha ya Mahafali ya Kidato cha Nne ya Shule ya Sekondari Lake ambapo Mgeni Rasmi alikuwa Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju leo tarehe 02 Novemba, 2026 jijini Mwanza.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju (aliyesimama katikati) akiwa katika picha ya pamoja na Wahitimu wa Kidato cha Nne wa Shule ya Sekondari Lake iliyopo jijini Mwanza. Mhe. Masaju alikuwa Mgeni Rasmi wa Mahafali hayo yaliyofanyika leo tarehe 02 Novemba, 2026.

Wahitimu wa Kidato cha Nne wa Shule ya Sekondari Lake iliyopo jijini Mwanza wakiwa katika Mahafali yaliyofanyika leo tarehe 02 Novemba, 2026.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju akitoa hotuba yake wakati wa Mahafali ya Kidato cha Nne ya Shule ya Sekondari Lake yaliyofanyika leo tarehe 02 Novemba, 2026 jijini Mwanza.

Sehemu ya Wazazi, Walezi pamoja na Wageni Waalikwa wakisikiliza hotuba ya Mgeni Rasmi, Jaji Mkuu, Mhe. George Masaju (hayupo katika picha) wakati wa Mahafali ya Shule ya Sekondari Lake yaliyofanyika leo tarehe 02 Novemba, 2026.

Wahitimu wa Kidato cha Nne wa Shule ya Sekondari Lake.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Mwanza, Mhe. Ephery Kisanya akizungumza jambo wakati wa Mahafali hayo.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju (kulia) akisalimiana na aliyekuwa Mwalimu wake wa Somo la Kemia, Mwalimu Mstaafu wa Shule ya Sekondari Lake, Kiran Mody.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju (kulia) akipokea zawadi kama ishara ya upendo kutoka Uongozi wa Shule ya Sekondari Lake iliyopo jijini Mwanza.

Sehemu ya Viongozi wa Shule ya Sekondari Lake wakifuatilia hotuba ya Jaji Mkuu wakati wa Mahafali ya Kidato cha Nne yaliyofanyika leo tarehe 02 Novemba, 2026. Wa kwanza kushoto ni Mkuu wa Shule hiyo, Mwalimu Lucas Bunuma.

Aliyekuwa Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa, Mhe. Dkt. Stagomena Tax akizungumza jambo wakati wa Mahafali hayo.

Mkuu wa Shule ya Sekondari Lake, Mwalimu Lucas Bunuma akitoa neno wakati wa Mahafali ya Shule ya Sekondari Lake jijini Mwanza.

Katibu wa Baraza la Uongozi wa Shule akitoa neno.

Igizo la Uendeshaji Mahakama ya Mazoezi (Moot Court) likifanywa na Wanafunzi wa Shule ya Sekondari Lake wakati wa Mahafali ya Kidato cha Nne ya Shule hiyo.

Burudani kutoka kwa Wanafunzi wakati wa Mahafali ya Kidato cha Nne ya Shule ya Sekondari Lake.

 Burudani kutoka katika Kikundi cha Ngoma za Asili cha Bujora.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju akiangalia moja ya vitabu vilivyopo katika Maktaba ya Shule ya Sekondari Lake.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju (wa tatu kulia) akiwa katika picha ya pamoja na baadhi ya Viongozi waliosoma (Alumni) katika Shule ya Sekondari Lake ambao ni pamoja na Mhe. Dkt. Stergomena Tax (wa tatu kushoto), Mwalimu Lucas Bunuma (wa kwanza kushoto). Aliyesimama wa pili kushoto ni Mkuu wa Mkoa wa Mwanza, CP Salum Hamduni.

Jaji Mkuu akipata maelezo alipotembelea Maabara ya Shule ya Sekondari Lake leo tarehe 02 Novemba, 2026 alipoalikwa kuwa Mgeni Rasmi wa Mahafali ya Kidato cha Nne ya Shule hiyo.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju akisaini kitabu cha wageni alipowasili ofisini kwa Mkuu wa Shule ya Sekondari Lake kuhudhuria Mafahali ya Kidato cha Nne ya Shule hiyo leo tarehe 02 Novemba, 2026.

Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. George Masaju akiwa katika picha za pamoja na Wahitimu wa Kidato cha Nne pamoja na baadhi ya Viongozi wengine walioshiriki katika Mahafali hayo.

Sehemu ya picha za Makundi wakati wa Mahafali ya Shule ya Sekondari Lake.

(Picha na MARY GWERA, Mahakama)