JAJI MFAWIDHI MUSOMA ASISITIZA WATUMISHI KUZINGATIA SHERIA, TARATIBU KATIKA UTUMISHI WA UMMA

Na. FRANCISCA SWAI - Mahakama, Musoma.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo Musoma, Mhe. Edwin Kakolaki, amepogeza watumishi wa Mahakama Musoma kwa utendaji kazi mzuri wa kuridhisha pamoja na utunzaji mzuri wa mazingira na maeneo ya Mahakama.

Mhe. Kakolaki alitoa pongezi hizo katika kikao cha Menejimenti kilichofanyika hivi karibuni katika ukumbi wa Halmashauri ya Mji wilayani Tarime.

Pamoja na pongezi hizo, Mhe. Kakolaki alisisitiza watumishi kuzingatia sheria, taratibu na kanuni katika utumishi wa umma, zinazotoa miongozo mbalimbali ya namna ya kuenenda na utendaji kazi wa kila siku.

Alisisitiza pia kila Mahakama Musoma kuendelea kuchukua tahadhari muhimu juu ya mvua kubwa za El-nino zinazotarajiwa kunyesha ili kuhakikisha majengo, majalada na mali za Mahakama zinakuwa salama.

Aidha, taarifa mbalimbali za utendaji kazi katika kipindi cha robo ya kwanza ya mwaka 2026/2027 ziliwasilishwa na wajumbe wanaounda kikao hicho kutoka Mahakama Kuu Musoma, Mahakama ya Hakimu Mkazi Musoma na Mahakama za Wilaya za Musoma, Butiama, Bunda, Serengeti, Tarime na Rorya.

Akiongea katika kikao hicho, Naibu Msajili wa Mahakama Musoma, Mhe. Omari Kingwele, alisisitiza watumishi wote kutunza maadili yao ya kazi na kufanya kazi kwa uadilifu na weledi, kwani kwa kufanya hivyo wanajihakikishia usalama wa kazi zake wenyewe.

Pia alisisitiza usikilizaji wa mashauri kwa wakati ili kuepuka mlundikano, pamoja na kuhakikisha Mahakama Musoma inavuka mwaka bila mashauri yanayobaki kwa mwaka husika.

Naye Mtendaji wa Mahakama Musoma, Bw. Leonard Maufi, alielezea hatua mbalimbali zilizofikiwa katika miradi inayoendelea ya ujenzi wa Mahakama za Wilaya Tarime, Serengeti na Mahakama ya Mwanzo Nyaburongo iliyoko wilayani Rorya. Aidha, alisisitiza watumishi kuendelea kuzingatia sheria, taratibu na kanuni za kazi.

Naye Mkaguzi wa Ndani, Bw, Andala Nyakuwa, akiwasilisha taarifa yake katika kikao hicho, alisema kila kazi au malipo yanayofanyika ndani ya Mahakama lazima yaonyeshe matokeo chanya.

Pia alisisitiza umuhimu wa ukaguzi wenye malengo wa Mahakama za chini, utekelezaji wa kanuni mpya katika ushughulikiwaji wa malipo ya mirathi pamoja vikao kazi ndani ya Masjala Ndogo Musoma, kwani ndio vinavyowezesha ufanisi katika kazi.

Pamoja na taarifa hizo za utendaji kazi, zilitolewa taarifa za kijamii zilizohusu Mfuko wa Maafa na taarifa ya utalii wa ndani uliofanyika mwezi Agosti 2026, ambapo watumishi walitembelea Hifadhi ya Taifa Tarangire pamoja na maji moto chemka.

Akihitimisha kikao hicho, Jaji Mfawidhi aliwaasa wajumbe kufanyia kazi yale waliyokubaliana, ikiwa ni pamoja na kuendelea kuchukua tahadhari juu ya mvua kubwa zinazotarajiwa kunyesha za El Nino.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo Musoma, Mhe. Edwin Kakolaki, akizungumza wakati anafungua kikao cha Menejimenti.

Naibu Msajili wa Mahakama Musoma, Mhe. Omari Kingwele, akiongea na wajumbe wa kikao cha Menejimenti (hawako pichani).

Mtendaji wa Mahakama Musoma, Bw. Leonard Maufi, akiongea na wajumbe wa kikao hicho.

Mkaguzi wa Ndani Mahakama Kuu Musoma, Bw. Adala Nyakuwa (aliyesimama) akiwasilisha mada wakati wa kikao.

Wajumbe wa kikao cha Menejiment wakifuatilia kwa makini taarifa zinazowasilishwa katika kikao hicho.

Watumishi wa Mahakama Kanda ya Musoma wakiwa katika picha ya pamoja wakati wa ziara ya utalii katika Hifadhi ya Taifa Tarangire iliyoko mkoani Arusha.

Sehemu ya Watumishi wa Mahakama Musoma wakifurahia mandhari nzuri ya ChemkaHot Spring iliyoko mkoani Arusha.

Habari hii imehaririwa na FAUSTINE KAPAMA-Mahakama, Dodoma.

 

MASJALA NDOGO MBEYA YAKUTANA NA WADAU WA HAKI MADAI

Na MUKSINI NAKUVAMBA - Mahakama, Mbeya

Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Mbeya, imefanya kikao cha kusukuma mashauri ya madai (Bench-Bar Meeting) kwa lengo la kutathmini mwenendo wa mashauri ya madai na kuweka mikakati ya kuhakikisha mashauri hayo yanamalizika kwa wakati.

Kikao hicho kiliongozwa na Kaimu Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu, Masjala Ndogo ya Mbeya, Mhe. Angaza Mwipopo na kuhudhuriwa na Naibu Msajili Mfawidhi wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Benard Mpepo, Naibu Msajili wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Mbeya Mhe. Zawadi Laizer pamoja na wadau wa haki madai.

Katika kikao hicho, wajumbe walipokea taarifa kuhusu hali ya mashauri ya madai, ikiwemo mashauri yaliyomalizika, yaliyobaki, mashauri yaliyoitishwa kutoka mabaraza mbalimbali pamoja na mashauri ya mlundikano na yale yanayokaribia kuwa ya Mlundikano.

Aidha, wajumbe wa kikao hicho, walijadili mikakati ya kuhakikisha mashauri ya mlundikano na yale yanayokaribia kuwa ya mlundikano yanashughulikiwa na kukamilishwa kwa wakati ili kuongeza ufanisi wa utoaji wa haki kwa wakati mapema ipasavyo.

Vilevile, miongoni mwa masuala yaliyojadiliwa ni changamoto ya baadhi ya Mawakili kusimama kama wasimamizi wa Mirathi kwa baadhi ya Mahakama za Mwanzo, jambo ambalo ni kinyume cha sheria na taratibu zilizowekwa.

Kikao pia kiliweza kupokea taarifa ya Naibu Msajili Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Benard Mpepo kuhusu mashauri ya mlundikano, taarifa hiyo ilibainisha kuwa, kuna Mashauri 23 ya mlundikano ambayo mashauri Matano (05) ni ya Miaka Miwili na Mashauri 18 ni ya Mwaka mmoja.

Wajumbe waliweza kujadili juu ya Mashauri hayo na wahusika walipata kutoa kutoa sababu ya kusimama kwake hadi kufikia mlundikano na mikakati iliyowekwa hadi kumaliza mashauri hayo.

Naibu Msajili Mfawidhi wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Mpepo, alikutoa shukrani kwa wadau waliohudhuria katika kikao hicho na kuwasilisha michango na hoja zao na kuahidi kuwa yote yaliyojadiliwa yatafanyiwa kazi na kusisitiza umuhimu wa ushirikiano kati ya Mahakama na wadau wote wa sekta ya sheria katika kuhakikisha mashauri ya madai yanasikilizwa na kuamuliwa kwa wakati, sambamba na kuendelea kuboresha utoaji wa huduma za haki kwa wananchi.

Mwenyekiti wa kikao Jaji wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Angaza Mwipopo (aliyesimama), akizungumza katika kikao hicho.  Wengine ni Naibu Msajili Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Benard Mpepo (kushoto), na Naibu Msajili Mahakama ya Hakimu Mkazi Mbeya Mhe. Zawadi Laizer (kulia).

Naibu Msajili Mahakama Kuu, Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Benard Mpepo (aliyesimama) akiwasilisha taarifa ya hali ya mashauri Madai kwa wadau wa kikao hicho.

Sehemu ya washiriki katika kikao hicho wakifuatilia kwa makini majadiliano ya kikao hicho.

Sehemu ya washiriki katika kikao hicho wakifuatilia kwa makini majadiliano ya kikao hicho, wa kwanza kulia ni Wakili Msomi Bw. Philip Mwakilima.

(Habari Hii Imehaririwa na Innocent Kansha - Mahakama)

 

 

MBEYA YAENDESHA KIKAO CHA KUSUKUMA MASHAURI YA JINAI

Na MUKSINI NAKUVAMBA – Mahakama, Mbeya

Naibu Msajili Mfawidhi wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Benard Mpepo, ameongoza kikao cha kusukuma mashauri ya jinai (Case Flow Management) kilichofanyika hivi karibuni katika ukumbi wa mikutano wa Mahakama Kuu Mbeya kwa lengo la kujadili namna bora ya uendeshaji mashauri ya jinai.

Akiwasilisha taarifa ya hali ya mashauri ya jinai kwa ngazi ya Mahakama Kuu Mhe. Mpepo, alieleza kwamba, Mahakama Kuu ilikuwa na jumla ya mashauri 26 ya mlundikano na kwa sasa vikao vitatu vinaendelea vinatarajiwa kusikiliza jumla ya mashauri 20 ya mlundikano.

Mhe. Mpepo alifafanua kwamba, kuna mpango wa kuwa na kikao kingine kimoja kitakachofanyika wilayani Rungwe ifikapo Novemba 9, 2026 na kupitia kikao hicho jumla ya mashauri sita (06) ya mlundikano yaliyopo yatajumuishwa na mengine na hivyo kuondoa kabisa mashauri ya mlundikano kwa mwaka 2026.

Aidha, kikao hicho kilipitia kwa pamoja utekelezaji wa maazimio ya kikao kilichopita, ikiwemo mustakabali wa mashauri ya jinai ya mlundikano na yanayotarajiwa kuingia kwenye mstari wa mlundikano ambapo waliendelea kuazimia kwamba mashauri yanayokaribia kuwa ya mlundikano yapewe kipaumbele ili yasiingie kwenye mlundikano.

Kwa upande wa washiriki wa kikao hicho, walitoa pongezi kwa Ofisi ya Jaji Mfawidhi na Ofisi ya Naibu Msajili kwa kupunguza malalamiko ya mlundikano wa mashauri kwa kuendesha vikao vitatu vinavyobeba mashauri 28 ya Jinai jambo linalosaidia kupunguza mlundikano na hatimaye kumaliza kabisa mlundikano wa mashauri.

Naye, mwakilishi wa Mkuu wa Gereza Ruanda, SGT. Amani Mlawa alieleza juu ya malalamiko ya Wafungwa na Mahabusu kucheleweshewa kupatiwa hati za kuachiliwa kutoka mahakamani baada ya mashauri yao kusikilizwa na kuamuliwa kuachiwa huru.

Huku Ofisi ya uangalizi kwa Jamii ikitoa pongezi na shukurani kwa Mahakama kwa kuwapatia wafungwa wa vifungo vya nje wanaotumiwa katika shughuli mbalimbali za huduma kwa Jamii.

Kikao hicho ni sehemu ya jitihada za wadau wa haki jinai Masjala Ndogo ya Mbeya za kuimarisha usimamizi wa mashauri ya jinai na kuhakikisha wananchi wanapata haki kwa wakati mapema ipasavyo.

Naibu Msajili Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Mbeya Mhe. Benard Mpepo (katikati) akiongoza kikao hicho, kulia nia Naibu Msajili Mahakama ya Hakimu Mkazi Mbeya Mhe. Zawadi Laizer 

Moja ya mshiriki katika kikao hicho akichangia  kwenye majadiliano ya kikao hicho.

Sehemu ya washiriki katika kikao hicho wakifuatilia kwa makini majadiliano ya kikao hicho.

Sehemu ya washiriki katika kikao hicho wakifuatilia kwa makini majadiliano ya kikao hicho.

(Habari Hii Imehaririwa na Innocent Kansha - Mahakama)

IDARA YA TEHAMA KATAVI YAUPIGA MWINGI

Na CHIMPAE MSELE – Mahakama, Katavi

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Katavi, Mhe. Godfrey Ntemi Isaya, ameipongeza Idara ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA) ya Mahakama Kuu Katavi kwa kuandaa mfumo wa kielektroniki wa kuhifadhi kumbukumbu za mirathi unaojulikana kama e-Mirathi Archive System (MAS).

Pongezi hizo zimetolewa tarehe 9 Oktoba, 2026 katika Ukumbi wa Mafunzo uliopo ndani ya jengo la Mahakama Kuu Katavi, wakati wa uzinduzi wa mfumo huo. Akizungumza katika hafla hiyo, Mhe. Isaya ameipongeza Idara ya TEHAMA kwa kufanya kazi kwa weledi na kuanzisha mfumo unaolenga kurahisisha utunzaji na upatikanaji wa nyaraka za mirathi.

Amesema mfumo huo utasaidia kuharakisha upatikanaji wa haki mapema ipasavyo, kupunguza usumbufu unaojitokeza katika utafutaji wa kumbukumbu za mirathi, hususan katika Mahakama za Mwanzo mkoani Katavi.

Aidha, Mhe. Isaya ameonesha kuridhishwa na ubunifu huo wa kuandaa mfumo e-Mirathi Archive System uliofanywa na watumishi wa Idara ya TEHAMA kwa juhudi na kazi kubwa waliyoifanya. Akieleza kuwa utakuwa na mchango muhimu katika kuboresha utendaji wa shughuli za Mahakama.

Mhe. Isaya amebainisha kuwa mfumo huo utasaidia kupunguza changamoto zinazowakabili yatima, wajane na wagane katika kufuatilia masuala ya mirathi, kwa kuwezesha kumbukumbu kupatikana kwa haraka pale zinapohitajika. Hatua hiyo itasaidia kupunguza muda wa kusubiri nyaraka na kuondoa baadhi ya usumbufu ambao umekuwa ukijitokeza katika usimamizi wa mashauri ya mirathi.

Katika hatua nyingine, amewataka Mahakimu kuhakikisha kuwa mashauri yote ya mirathi yaliyofunguliwa hapo awali katika Mahakama wanazosimamia yanaingizwa kwenye mfumo huo. Amesisitiza kuwa kufanya hivyo kutasaidia kuboresha usimamizi wa mashauri na kupunguza ucheleweshaji wa utoaji wa haki katika masuala ya mirathi.

Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, mfumo wa e-Mirathi Archive System (MAS) umeandaliwa kuhifadhi kumbukumbu mbalimbali za mashauri ya mirathi, ikiwemo mienendo ya mashauri, nakala za hukumu, maamuzi na amri za Mahakama. Pia, mfumo huo utahifadhi vielelezo, taarifa za wasimamizi wa mirathi, wadhamini na wanufaika wa mirathi.

Vilevile, mfumo huo una uwezo wa kutuma ujumbe mfupi wa maandishi (SMS) kwa wasimamizi na wanufaika wa mirathi ili kuwakumbusha kuhusu hatua muhimu za mashauri yao, ikiwemo muda wa kufunga shauri la mirathi unapokaribia au unapofika.

Jaji Isaya amesema mfumo huo una manufaa makubwa kwa wanufaika wa mirathi, wasimamizi wa mirathi na watendaji wa Mahakama, kwa kuwa utasaidia kuhifadhi taarifa sahihi, kuimarisha usalama wa kumbukumbu na kupunguza uwezekano wa watu wasiohusika kujiingiza katika mashauri ya mirathi kwa lengo la kujipatia manufaa yasiyostahili. Amesema matumizi ya mfumo huo yanatarajiwa kuongeza ufanisi katika usimamizi wa mashauri ya mirathi na kuchangia utoaji wa haki kwa wakati, ikilinganishwa na changamoto zilizokuwepo awali.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala ndogo Katavi, Mhe. Godfrey Ntemi Isaya akizindua mfumo wa kielektroniki wa e-Mirathi Archive System (e-MAS)

Hakimu Mkazi Mwandamizi Mhe. Jackson Ryoba Irondo akitoa shukulani kwa uongozi Mahakama Katavi baada ya kupata mafuzo ya mfumo wa kielektroniki wa e-Mirathi Arhive System (e-MAS)

Muonekano wa ndani wa Mfumo wa e-Mirathi Archieve System (e-MAS)

Jaji Mfawidhi Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Katavi, Mhe Godfrey Ntemi Isaya (katikati), Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Katavi Mhe. Silvia Lushasi, (kushoto) kulia ni Mtendaji wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo Katavi Bw. Epaphras Tenganamba wakiwa kwenye picha ya pamoja na Mahakimu pamoja na wataalam wa Idara ya TEHAMA.

(Habari Hii Imehaririwa na Innocent Kansha & James Busanya - Mahakama)

MAHAKAMA KUU SUMBAWANGA YATOA ELIMU YA SHERIA KWA WANAFUNZI WA VETA

Na SHARIFU MOKIWA – Mahakama, Sumbawanga

Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Sumbawanga, imetoa elimu ya sheria kwa wanafunzi wa Chuo cha Ufundi Stadi na Huduma Mkoa wa Rukwa (RVTSC), lengo ni kuwaongezea uelewa kuhusu mifumo ya utoaji haki, majukumu ya vyombo vya kisheria, muundo wa Serikali Kuu na mchakato wa uchaguzi nchini Tanzania.

Mafunzo hayo yamefanyika Oktoba 8, 2026, katika Chuo hicho kilichopo Mtaa wa Eden B, Barabara ya Kashai, mjini Sumbawanga, Mkoa wa Rukwa, yalitolewa na Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Sumbawanga Mhe. Pamela Mazengo akishirikiana na Hakimu Mkazi Mkuu wa Mahakama ya Hakimu Mkazi Rukwa Mhe. Victor Thomas Bigambo pamoja na Hakimu Mkazi wa Mahakama ya Mwanzo Sumbawanga Mjini Mhe. Yusuph Daud Sakara.

Akiwasilisha mada kuhusu mifumo ya usimamizi na utoaji haki nchini Tanzania, Mhe. Sakara alieleza majukumu ya vyombo mbalimbali vinavyohusika katika utoaji haki, vikiwemo Mahakama, Mabaraza ya ardhi, Tume ya Usuluhishi na Uamuzi (CMA), Jeshi la Polisi, Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) na Ofisi ya Taifa ya Mashtaka (NPS), pamoja na vyombo vingine vinavyoshiriki katika mchakato wa usimamizi wa sheria.

Pia alisisitiza umuhimu wa kufahamu mamlaka na majukumu ya kila chombo ili kuwawezesha wananchi kutambua sehemu sahihi ya kuwasilisha malalamiko au migogoro yao kulingana na aina ya suala husika na matakwa ya kisheria.

Kwa upande wake, Mhe. Mazengo aliwasilisha mada kuhusu Tume ya Utumishi wa Mahakama, akieleza maana ya Tume hiyo inavyotekeleza majukumu yake, muundo wake na utaratibu za kuwasilisha malalamiko.

Aidha, alieleza kuhusu Kamati za maadili kwa Maafisa Mahakama katika ngazi za Wilaya na Mkoa, akibainisha muundo wake, majukumu na taratibu za kuwasilisha malalamiko yanayohusu maadili ya Maafisa hao.

Naye, Mhe. Bigambo aliwaelimisha wanafunzi hao, kuhusu muundo wa Serikali Kuu kwa mujibu wa Katiba na namna inavyotekeleza majukumu yake. Pia alizungumzia kuhusu mchakato wa uchaguzi Mkuu nchini Tanzania, kuanzia uandikishaji wa wapiga kura, kipindi cha uchaguzi hadi hatua zinazofuata baada ya uchaguzi, pamoja na haki ya wananchi kushiriki katika uchaguzi kwa mujibu wa sheria.

Mafunzo hayo yalihitimishwa kwa kipindi cha maswali na majibu, ambapo wanafunzi walipata fursa ya kuuliza maswali na kupata ufafanuzi kutoka kwa wataalamu hao wa Mahakama kuhusu masuala mbalimbali ya kisheria.

Akizungumza baada ya mafunzo hayo, Kaimu Mkuu wa Idara ya Mafunzo wa Chuo hicho, Bi. Furaha Mgalla, alisema kuwa, mafunzo hayo yamewasaidia wanafunzi kupata uelewa wa masuala ya sheria kutoka kwa wataalamu hao, pamoja na kupata nafasi ya kuuliza maswali na kufafanuliwa masuala ambayo awali hawakuwa na uelewa nayo wa kutosha.

Bi. Mgalla aliongeza kuwa mafunzo hayo yamewasaidia wanafunzi kujiandaa kwa mtihani wa somo la Life Skills, unaotarajiwa kuanza Oktoba 26, 2026, sambamba na mitihani mingine.

Mafunzo hayo yamekua yakitolewa na Mahakama ya Tanzania kwa wananachi ni sehemu ya juhudi za kuimarisha elimu ya sheria kwa jamii na kuongeza uelewa wa vijana kuhusu haki, wajibu na taratibu za kisheria, huku yakichangia kuimarisha ushirikiano kati ya Mahakama na Taasisi za Elimu.

Naibu Msajili wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Sumbawanga Mhe. Pamela Mazengo (kushoto), Hakimu Mkazi Mahakama ya Mwanzo Sumbawanga Mjini, Mhe. Yusuph Daud Sakara (katikati) na Hakimu Mkazi Mkuu, Mahakama ya Hakimu Mkazi Rukwa Mhe. Victor Bigambo kwa pamoja wakifanya utambulisho kabla ya kuaza kutoa elimu ya sheria kwa wanafunzi wa Chuo cha Ufundi Stadi na Huduma Mkoa wa Rukwa (RVTSC).

Naibu Msajili wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Sumbawanga Mhe. Pamela Mazengo (wa tatu kushoto), Hakimu Mkazi Mahakama ya Mwanzo Sumbawanga Mjini, Mhe. Yusuph Daud Sakara (katikati) na Hakimu Mkazi Mkuu, Mahakama ya Hakimu Mkazi Rukwa Mhe. Victor Bigambo (wa pili kushoto) wakiwa kwenye picha ya pamoja na Wananfunzi hao.

Naibu Msajili wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Sumbawanga Mhe. Pamela Mazengo (aliyesimama) akitoa mada kuhusu Majukumu ya Tume ya Utumishi wa Mahakama.

Hakimu Mkazi Mahakama ya Mwanzo Sumbawanga Mjini, Mhe. Yusuph Daud Sakara akifundisha Mada ya Mifumo ya usimamizi na utoaji haki pamoja na Mamlaka za utoaji haki nchini Tanzania.

Hakimu Mkazi Mkuu, Mahakama ya Hakimu Mkazi Rukwa Mhe. Victor Bigambo akitoa Mada ya Muundo wa Serikali Kuu na mchakato wa kisheria wa Uchaguzi Tanzania 

Wanafunzi wa Chuo cha Ufundi Stadi na Huduma Mkoa wa Rukwa (RVTSC), wakifatilia kwa makini mafunzo hayo yakitolewa na maofisa Mahakama chuoni hapo.

Mwanafunzi akiuliza maswali kupata ufafanuzi kutoka kwa wataalamu hao kutoka mahakamani. 

Naibu Msajili wa Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Sumbawanga Mhe. Pamela Mazengo wakati akitoa Mada ya  Tume ya Utumishi wa Mahakama.

(Habari Hii Imehaririwa na Innocent Kansha & James Busanya - Mahakama)

MAHAKAMA KUU NJOMBE YAFANYA MAFUNZO YA UTOAJI NA UTEKELEZAJI WA ADHABU MBADALA

• Yalenga kuwajengea uwezo Mahakimu, Wadau wa Haki Jinai kuhusu Utoaji na Utekelezaji wa Amri za Uangalizi na Huduma kwa Jamii

Na ABDALLAH SALUM, Mahakama-Njombe

Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Njombe imeendesha mafunzo kuhusu utoaji na utekelezaji wa adhabu mbadala, zikiwemo amri za uangalizi na huduma kwa jamii lengo likiwa ni kuwajengea uwezo Mahakimu na Wadau wa mfumo wa Haki Jinai kuhusu matumizi sahihi ya adhabu hizo kwa mujibu wa sheria.

Mafunzo hayo yalifanyika tarehe hivi karibuni na kuhudhuriwa na Mahakimu wa ngazi zote wakiwemo wa Wilaya za mbali walioshiriki kwa njia ya mtandao. Washiriki wengine walikuwa Mawakili wa Serikali, Maofisa wa Jeshi la Magereza na wadau wengine wa mfumo wa Haki Jinai.

Mafunzo hayo yaliratibiwa na Hakimu Mkazi na Msaidizi wa Sheria wa Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Elisha Mwasomola na kutolewa na Wataalam kutoka Makao Makuu ya Wizara ya Mambo ya Ndani, Kitengo cha Huduma za Uangalizi na Huduma kwa Jamii jijini Dodoma.

Akizungumza wakati wa akitoa neno la utangulizi katika mafunzo hayo, Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Joseph Luambano alisema kuwa, matumizi sahihi ya Adhabu Mbadala yanaweza kusaidia kupunguza msongamano wa wafungwa na mahabusu magerezani, pamoja na kupunguza gharama za uendeshaji kwa Serikali.

Alieleza pia kuwa, adhabu hizo zina nafasi muhimu katika kumrekebisha mkosaji bila kumuweka gerezani, pale ambapo sheria inaruhusu, huku akizingatia masharti yaliyowekwa na Mahakama.

Mhe. Luambano alisema kuwa, mafunzo hayo yameandaliwa kufuatia ukaguzi uliofanywa hivi karibuni na Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Victoria Nongwa, ambao ulibaini maeneo yaliyohitaji kupewa kipaumbele katika kuboresha utoaji na utekelezaji wa Adhabu Mbadala.

Akifungua mafunzo hayo, Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Mhe. Victoria Nongwa alisema kuwa, kufuatia ukaguzi alioufanya katika Mahakama za Mmwanzo hivi karibuni, eneo la utoaji na utekelezaji wa amri za uangalizi na huduma kwa jamii ni miongoni mwa maeneo yenye changamoto za utekelezaji miongoni mwa Mahakimu.

Kwa sababu hiyo, aliona ipo haja ya kuandaa mafunzo hayo kwa haraka ili kuongeza uelewa kwa Mahakimu na wadau wa mfumo wa haki jinai kuhusu sheria na taratibu zinazopaswa kufuatwa katika utoaji wa amri hizo.

Mhe. Nongwa alieleza pia, umuhimu wa adhabu mbadala kuwa ni kusaidia kupunguza gharama kwa Serikali katika kuwatunza wafungwa Magerezani, kurudisha mamlaka ya urekebu kwa jamii, kulinda utu wa mkosaji na kuwezesha mkosaji kurekebisha mwenendo wake huku akihudumia familia yake.

Aidha, ameeleza kuwa, aliona umuhimu wa kuwashirikisha wataalamu kutoka Kitengo cha Uangalizi na Huduma kwa Jamii ambao, kwa kiasi kikubwa, wanahusika moja kwa moja katika eneo hili la usimamizi wa amri hizo.

Kwa sababu hiyo, Mhe. Nongwa aliwasisitiza washiriki kushiriki kikamilifu katika mafunzo hayo kwa kutoa mawazo yao, kuuliza maswali na kuelezea uzoefu wao katika eneo hilo.

“Ni imani yangu kuwa, baada ya mafunzo haya, sio tu kwamba matumizi ya adhabu mbadala yataongezeka, bali pia taratibu na michakato yote ya utoaji na utekelezaji wa adhabu hizo mbadala itazingatiwa kikamilifu. Ili kufanikisha hilo, nawaomba mshiriki kikamilifu mafunzo haya kwa kutoa mawazo na maoni yenu, kuuliza maswali na kuchangia kwa namna inayofaa, hususan wakati wa majadiliano,” alisema Mhe. Nongwa.

Katika mafunzo hayo, Afisa Uangalizi Mkuu na mmoja wa Wawezeshaji, Bw. Samweli Kabunga alitoa mada kuhusu utaratibu wa kisheria unaoongoza utoaji na utekelezaji wa amri ya huduma kwa jamii katika mfumo wa utoaji haki, hususan kwa makosa ambayo sheria inaruhusu mhusika kupewa adhabu mbadala badala ya kifungo gerezani.

Alifafanua kuwa, amri ya huduma kwa jamii inayotolewa kama adhabu mbadala kwa kuongozwa na Sheria ya Huduma kwa Jamii, sura ya 291, pamoja na Kanuni zake, humwezesha mkosaji kubaki katika jamii na kutekeleza kazi zenye manufaa kwa jamii kama njia ya kutumikia adhabu aliyopewa na Mahakama kwa kipindi kilichoamriwa na Mahakama.

Akifafanua zaidi juu ya mambo muhimu kuhusiana na amri ya huduma kwa jamii, Bw. Kabunga alieleza kuwa, amri hiyo inaweza kutolewa moja kwa moja mahakamani kwa kuzingatia masharti ya kifungu cha 3 cha Sheria ya Huduma kwa Jamii au kutolewa na Mahakama kwa mchakato kuanzia gerezani baada ya mkosaji kuhukumiwa kifungo gerezani kwa kuzingatia masharti ya kifungu cha 52 cha Sheria ya Magereza, sura ya 58.

Sambamba na hayo, Bw. Kabunga alisema kuwa kabla ya kutolewa kwa amri ya huduma kwa jamii yapo mambo kadhaa ambayo Mahakama inapaswa kujiridhisha nayo ikiwa ni pamoja na: ukomo wa adhabu iliyowekwa kisheria (kifungo kisichozidi miaka minne); uwepo wa mkosaji mahakamani; ridhaa ya mkosaji; uwepo wa mikakati ya kutosha ya utekelezaji wa amri; uwepo wa ripoti ya Ofisa Huduma kwa Jamii inayoonesha kuwa mkosaji anaweza kutoa huduma kwa jamii; na kadhalika.

Matumizi sahihi ya amri ya huduma kwa jamii, kwa maneno ya Bw. Kabunga, yanaweza kusaidia kupunguza msongamano magerezani, kumuwezesha mkosaji kurekebisha tabia na kuendelea kushiriki katika shughuli za kijamii huku akiwajibika kwa kosa alilolitenda.

Naye Afisa Uangalizi Mwandamizi, Bw. Deogratius Shirima aliwasilisha mada kuhusu masharti ya kisheria yanayohusu utoaji na utekelezaji wa amri za uangalizi na makundi ya wahalifu wanaoweza kuwekwa chini ya uangalizi huo. Alieleza kuwa, tathmini ya mkosaji haipaswi kuzingatia kosa alilolitenda pekee, bali pia mazingira yake binafsi na kijamii, huku mambo yanayoweza kuzingatiwa yakiwa ni pamoja na umri, tabia, hali ya afya ya akili na mazingira mengine yanayoweza kuwa na umuhimu katika kutoa uamuzi unaofaa kwa mujibu wa sheria.

Bw. Shirima alielezea amri ya uangalizi kwa kufafanua kuwa, mhalifu anayepewa adhabu hiyo anaachwa kwenye jamii na kuwekwa chini ya uangalizi na usimamizi wa Ofisa Uangalizi kwa kipindi kisichopungua mwaka mmoja na kisichozidi miaka mitatu kwa kuzingatia masharti ya kifungu cha 4 cha Sheria ya Uangalizi wa wakosaji (sura ya 247) pamoja na kanuni zake.

Kwa sababu hiyo, Bw. Shirima alifafanua kuwa, ni muhimu kwa Ofisa Uangalizi kuchunguza mazingira ya mkosaji kabla ya kutoa mapendekezo kwa Mahakama kuhusu adhabu inayofaa na kwa upande wa Mahakama ni muhimu kuchunguza mapendekezo ya Ofisa Uchunguzi kabla ya kuamua kutoa amri ya uangalizi kwa mkosaji.

Kwa upande wake, Afisa Uangalizi Mkuu, Bi. Sheroline Mzava aliwasilisha mada kuhusu Taarifa ya Uchunguzi wa Kijamii (TUK) na kuelezea umuhimu wake katika kuisaidia Mahakama kufanya uamuzi sahihi unaozingatia mazingira ya mkosaji na shauri linalosikilizwa wakati wa kutoa adhabu kwa mkosaji.

 Alisema kuwa, taarifa hiyo hujumuisha uchunguzi wa historia ya mkosaji, mwenendo wake wa maisha, mazingira ya kifamilia na kijamii, pamoja na mambo mengine yanayoweza kusaidia Mahakama kutathmini adhabu inayofaa.

Bi. Sheroline aliongeza kuwa, taarifa ya uchunguzi wa kijamii humuwezesha Ofisa Uangalizi kutoa tathmini na mapendekezo yanayoweza kuisaidia Mahakama kufanya uamuzi unaozingatia sheria, mazingira ya shauri husika na uwezekano wa mkosaji kurekebisha mwenendo wake ili asirudie tena kosa.

Kwa upande mwingine, Washiriki wa mafunzo hayo walipata fursa ya kujadili changamoto zinazoweza kujitokeza katika utoaji na utekelezaji wa amri za uangalizi na huduma kwa jamii, pamoja na kubadilishana uzoefu kuhusu namna ya kuimarisha ushirikiano kati ya Mahakama na wadau wengine wa mfumo wa haki jinai.

Mafunzo hayo yanatarajiwa kuimarisha uelewa wa pamoja miongoni mwa washiriki kuhusu matumizi sahihi ya adhabu mbadala, kwa kuzingatia sheria, mazingira ya kila shauri na maslahi mapana ya jamii, ili kuchangia utoaji haki wenye ufanisi.

Ofisa Uangalizi Mwandamizi, Bw. Deogratius Shirima akiwasilisha mada kuhusu masharti ya kisheria yanayohusu Utoaji na Utekelezaji wa Amri za Uangalizi wakati wa Mafunzo kuhusu utoaji na utekelezaji wa adhabu mbadala yaliyofanyika hivi karibuni Mahakama Kuu Njombe. Wengine walioketi ni Mahakimu, Mawakili wa Serikali, Maofisa wa Jeshi la Magereza na Wadau wengine wa mfumo wa Haki Jinai.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Victoria Nongwa (aliyeketi katikati) pamoja na Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Joseph Luambano (kushoto) na Ofisa Uangalizi Mkuu, Bi. Sheroline Mzava wakimsikiliza kwa makini Mratibu wa Mafunzo kuhusu Utoaji na Utekelezaji wa Adhabu Mbadala ambaye ni Hakimu Mkazi na Msaidizi wa Sheria wa Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu, Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Elisha Mwasomola (hayupo katika picha).

Hakimu Mkazi na Msaidizi wa Sheria wa Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu Njombe, Mhe. Elisha Mwasomola akiendelea na uratibu wa mafunzo hayo.

Naibu Msajili wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Joseph Luambano (aliyesimama) akitoa neno la utangulizi wakati wa ufunguzi wa mafunzo ya Utoaji na Utekelezaji wa Adhabu Mbadala. Wanaoonekana pembeni ni sehemu ya Wataalam kutoka Makao Makuu ya Wizara ya Mambo ya Ndani, Kitengo cha Huduma za Uangalizi na Huduma kwa Jamii kutoka jijini Dodoma.

Jaji Mfawidhi wa Mahakama Kuu ya Tanzania Masjala Ndogo ya Njombe, Mhe. Victoria Nongwa akifungua mafunzo ya Utoaji na Utekelezaji wa Adhabu Mbadala.

Ofisa Uangalizi Mkuu, Bw. Samwel Kabunga akitoa mada kuhusu Utaratibu wa kisheria wa Adhabu mbadala (Huduma kwa Jamii) wakati wa mafunzo hayo.

Ofisa Uangalizi Mkuu, Bi. Sheroline Mzava (aliyesimama) akiwasilisha mada kuhusu Taarifa ya Uchunguzi wa Kijamii (TUK) wakati wa mafunzo hayo yaliyofanyika hivi karibuni.

Mkuu wa Mashitaka Mkoa (RPO) wa Njombe, Wakili Shaban Mwegole (aliyesimama) akichangia mada.

(Habari hii imehaririwa na MARY GWERA, Mahakama-Dodoma)